Klim weer uit die valkuil, stiefmoeder!

Er zijn minstens zeven pijlers kenmerken typisch voor ieder stiefgezin.

Deze kenmerken zijn meteen ook je valkuilen. 

Hier leg ik meer uit en ook hoe je uit je valkuil klimt!

Valkuilen

Het leven in een samengesteld gezin is ingewikkeld en complex. De dynamiek veroorzaakt problemen. Ieder kenmerk heeft zijn specifieke dilemma's en voor je weet het is het een valkuil waar je invalt.

Die valkuilen blijven trouwens bestaan. Ook ik heb ze allemaal ervaren :-). De kunst is niet om erom heen te leren lopen.

De kunst is om er steeds sneller en gemakkelijker uit te klimmen.

Hoe doe je dat? Kennis geeft voorsprong. Hoe bewuster je bent van deze valkuilen, hoe soepeler je er weer uit kunt springen. Dit geldt niet alleen voor stiefmoeders, maar ook voor stiefvaders. In dit blog reflecteer ik op vier kenmerken:

1.     Gebouwd op scherven

Jouw nieuwe gezin is gebouwd op de scherven een ander gezin. De wonden die dat heeft veroorzaakt zijn vaak nog niet geheeld. Bij kinderen is het gevoel van verlies groot als een ouder overlijdt of als ouders gaan scheiden. Het geeft een langdurig gevoel van onzekerheid en onveiligheid.

• Het is een rouwproces, het verdriet en het gevoel van verlies kan regelmatig terugkomen, ook jaren later nog.

• Na een scheiding is er vaak een periode van alleen-zijn met de ene ouder en dat ervaren veel kinderen als positief, omdat ze extra aandacht krijgen.

• Dan is het echt bedreigend met die nieuwe vreemde die jouw vader of moeder zomaar opeist.

• De gevoelens van verlies zijn vaak onbewust bij kinderen. Ze komen wel naar buiten en dan in de vorm van ongewenst gedrag. Zoals dat ze de stiefouder negeren, een grote mond geven, niet willen eten wat de stiefouder kookt, geen gedag zeggen of zich lastig gedragen in algemene zin.

Veel stiefouders ervaren ook verlies. Het verlies van hun oude, vrije leventje doet vaak meer pijn dan ze dachten. Net als het verlies van rust, ontspanning, zelf beslissen wat je gaat zien op tv, waar je zit op de bank en ga zo maar door.

Dit alles kan weer gevoelens van schuld opleveren.  Kinderen denken vaak dat het hun schuld is dat ouders gaan scheiden en blijven verlangen naar de hereniging van hun bio-ouders. Stiefouders voelen zich schuldig omdat ze hun stiefkinderen maar lastpakken vinden.

Hoe klim je hier uit: Besef dat het normaal is wat je nu ervaart, kan al helpen. Beseffen dat het gedrag van kinderen niet aan jou ligt, helpt ook. Het geeft meer begrip en daardoor meer rust.

2.     Biologische band is sterker dan…stief

De bloedband is gebaseerd op een heel diepe, instinctieve band. Het zit in onze genen om onvoorwaardelijk van onze kinderen te houden, voor ze te zorgen, ze te koesteren en alles te geven.

Ook al worstelen veel bio-ouders ook met hun ouderrol en de balans tussen onzelfzuchtig geven en eigen leven leiden.

Toch zit het in ons DNA, en het bepaalt immers ook het voortbestaan van onze soort, om je eigen kind lief te hebben en er voor te zorgen.

Kinderen houden net zo onvoorwaardelijk van hun biologische ouders.  Vooral in de opvoeding kan dit tot conflicten leiden omdat liefde toch de basis van de opvoeding is (of hoort te zijn).

Zo simpel is het. Vanuit de bio-band:

• ervaart de ouder het negatieve gedrag van het kind veel minder heftig

• houdt de ouder onvoorwaardelijk van het kind, wat er ook gebeurt

• heeft de ouder meer energie voor het kind

• verdedigt de ouder het kind bij kritiek

• is de ouder trouw aan het kind en blij het te zien.

  
  

Vanuit de stiefband die voorwaardelijk is:

• ziet de stiefouder het stiefkind zonder die roze bril

• is de stiefouder niet altijd blij om het stiefkind te zien

• heeft een stiefouder meer kritiek op het kind en opvoeding van de bio-ouder

• voelt een stiefouder zich eerder afgewezen.

  
  

Hoe klim je hier weer uit: Begrip opbrengen voor de ander en jezelf dat helpt. Onderzoeken wat je nu precies denkt en voelt als je getriggerd wordt door vuile sokken of een partner die chagrijnig is. Dan bewuste keuzes maken. Soms geef je je grenzen aan. Soms kun je beter je emoties delen en troost zoeken bij je partner.

3.     Dromen vallen in duigen

Niemand droomt ervan om een stiefouder te worden. De meeste van ons groeien op met een soort ideaalplaatje. Dat het net zo gezellig wordt als vroeger thuis, of juist heel anders en beter dan hoe het in je jeugd was.

Die hardnekkig klevende verwachtingen kun je dus beter los weken.

Jouw werkelijkheid is nu anders en je verandert er weinig aan. Je kunt wél leren om er anders in te staan.

• Er zijn drie grote mythes. Namelijk: dat je een kerngezin wordt. Dat het gemakkelijk gaat. Dat iedereen van elkaar gaat houden.

  
  

• Verwachtingen kunnen gevoelens opleveren van schuld, verwarring en teleurstelling.

  
  

• De pijn kan allerlei andere vormen aannemen: bv dat je de pijn omvormt naar woede en de schuld legt bij het stiefkind of de ex.

  
  

• Je bent hoteldebotel verliefd geworden. En dan komen die kinderen er aldoor tussen.

  
  

• De ex blijft deel van jouw leven.

Hoe klim je hier weer uit: Het is ok om hier verdriet over te voelen. Het is menselijk om je niet altijd in te kunnen houden en soms te streng te zijn, of te kritisch naar je partner.

Voelen is ok! Wat je ook voelt of denkt, dat is er nu. Dus heb een beetje compassie voor jezelf. En beslis dat je niet altijd perse iets moet doen met je negatieve emoties.

4)     Jij en je partner hebben andere rollen

In feite is het als volgt: De verantwoordelijkheid voor de kinderen én hun opvoeding ligt bij de biologische ouders.

Wat is jouw rol dan wel? Jullie leven samen onder een dak.

• Wie voedt nu wie op?

  
  

• Wie bepaalt de regels en wie voert ze uit?

  
  

Het kan zo ver gaan dat er conflicten ontstaan over wie wat zegt over rondslingerende schoenen.

Er zijn geen regels voor wat jouw rol is. Ieder gezin zal zelf moeten uitproberen wat nu bij jullie past. Een vriendelijke volwassene op de achtergrond of een actieve opvoeder.

Volgens onderzoek veroorzaken vage rollen in combinatie met hoge verwachtingen onzekerheid, en vooral bij stiefmoeders. ‘Je wilt wel dat ik van je stiefkind hou, maar ik mag niks zeggen over die vuile sokken op de vloer’.

Het gevoel van gelijkwaardigheid tussen de partners is het allerbelangrijkste, ook al zijn de rollen niet gelijk.

Hoe stap je uit de valkuil: Stiefouder, wat kun je en wil je voor rol op je nemen? En breng de moed op om de opvoeding los te laten. Het is niet aan jou. Kies voor jezelf. Voor de relatie met je partner. Stap uit de opvoed-strijd.

Conclusie

Samenleven lijkt wel haast onmogelijk als je deze kenmerken/valkuilen/feiten op een rijtje ziet staan. (ik durf het bijna niet te zeggen, maar er zijn er nog meer…die lees je in het volgende blog).

Jij bent vastbesloten om wel te slagen als stiefgezin, toch? Het kan ook echt. De basis van een bewust en gelukkig stiefgezin is kennis en inzichten over deze valkuilen.

Ik heb een hele training ontwikkeld om echt alles over het stiefgezin te leren. Ik ben ervan overtuigd dat deze kennis de basis vormt voor een gelukkige toekomst met je stiefgezin. Meer weten? Klik hier!

Annette van der Maarel is coach en counsellor. Ze helpt je heel graag verder met psychologische inzichten en vooral praktische tips. Ze steunt en helpt. Jij bent het waard om je fijn voelen!