Stiefmoeder voelt zich als een outsider: wat helpt?
´Als jouw kinderen er zijn, lijkt het wel of ik onzichtbaar ben´ zegt de stiefmama. ´Ja, maar je kunt me toch niet dwingen om tussen jullie te kiezen´, zegt haar partner. Stiefmoeder, ben jij een outsider? (dit verhaal gaat ook op voor stiefvaders!).
Stiefmoeder voelt zich als de outsider: wat helpt?
Het is een gewone vrijdagavond, de stieftieners stormen binnen, zeggen stiefmama nauwelijks gedag, rennen door naar papa en gaan lachend en kletsend samen friet halen.
Stiefmoeder vraagt zich af: wat helpt? Maar maakt ondertussen een salade klaar, om de maaltijd tenminste iets gezonder te maken… Tijdens het eten ketst het vrolijke gesprek als een pingpongbal tussen vader en kids onder de frietdampen. Stiefmama lepelt zwijgend de slablaadjes naar binnen.
Als de pubers in bed leggen, zegt bio-papa;
'Is er iets, je was zo stil'.
'Ik hoor er toch niet bij', zegt stiefmama. ‘Ik lijk wel een outsider’.
Haar partners gezicht betrekt. Hij pakt zijn mobiel en mompelt iets over het nieuws. Stiefmama gaat vroeg naar bed.
Stiefmoeder is de outsider
Stiefmoeder staat er buiten en weet zich geen raad. Dit is een probleem waar veel stiefmama´s mee moeten dealen. En stiefvaders uiteraard ook.
Het levert stress op. Stress uit zich in een vecht- of vlucht- of bevriesreactie. Je wordt boos en chagrijnig – met een onderstroom van andere emoties zoals jaloezie en je genegeerd voelen. Of je raakt vertstrikt in het pleaser-syndroom. Waarin je je eindeloos aanpast en nergens iets van vindt. Maar ja, dat stilzwijgen houdt ook niemand vol.
Het eindigt vaak in een conflict. Met het stiefkind. Of met de partner. Het kan ook zijn dat de stiefmoeder ´vlucht´ zoals in het voorbeeld, ze valt stil en zondert zich af. Of dat je hersenen en hart stil lijken te vallen, te bevriezen en je geen idee hebt wat je doet, denkt of voelt. Of dat je zoveel geeft en geeft dat je je uiteindelijk als een kleine inktvlek op de vloer voelt.
In alle gevallen hakt dit erin. Bij de stiefouder zelf. En ook in de relatie tot de stiefkids en partner.
Insider
Bio-papa (of mama) is de insider. Ook dit is een zeer stressvolle positie. Hij staat in het midden. Hij heeft een lijntje naar iedereen.
Hij begrijpt vaak niet eens wat stiefmama bedoelt. Want hij was zo bezig en zo blij dat zijn kinderen er weer zijn. Of hij merkt het wel en voelt zich vreselijk opgejaagd, want iedereen moet wat van hem. Bovendien heeft zijn kinderen gemist en is blij om ze weer te zien en wil niets anders dan met ze praten, lachen en stoeien.
Hij ziet misschien wel dat zijn vrouw erbij hangt, maar hij weet niet wat hij moet doen. Hij denkt misschien dat hij haar dingen uit handen moet nemen, zodat ze het minder zwaar krijgt, waardoor ze alleen maar nog meer aan de zijlijn komt te staan.
Stiefgezin voelt zich als de outsider: wat helpt?
Het begrip 'insider en outsider' is geïntroduceerd door Patricia Papernow, wetenschapper en expert op het gebied van samengestelde gezinnen uit de VS.
Zij zegt dat ook in kerngezinnen er soms sprake is van dit begrip: ´Mama moet me naar bed brengen, jij niet papa´. Maar daar wisselt de intensiteit van de relatie per uur of dag en wil het kind misschien alleen maar voetballen met papa maar dan weer graag op schoot bij mama.
Daar is er bovendien een andere basis, een andere geschiedenis, andere genen.
De partners kennen elkaar al zonder kinderen. Ze kunnen terugvallen op een gemeenschappelijke geschiedenis als stel, maar ook als gezin.
Het stiefgezin gebouwd op de scherven van het oorspronkelijke gezin en die wonden helen niet snel. Denk aan gevolgen als ruzie tussen exen, loyaliteitsproblemen, schuldgevoelens om er maar een paar te noemen. De stiefmoeder voelt zich dan als de outsider en vraagt zich telkens af: wat helpt mij nou?
Irritaties en ruzie
In stiefgezinnen blijft dit na jaren samenzijn nog steeds de kop op duiken. Als je er geen aandacht aan besteed, dringen die sluimerende irritaties steeds meer naar de voorgrond. Ongemerkt meestal.
Onuitgesproken- en niet begrepen emoties leiden tot conflicten. Dan krijg je ruzie over de meest onnozele dingen – terwijl de kern van het verhaal dus heel ergens anders over gaat.
En misschien net zo erg of nog wel erger is als je elkaar buiten sluit, en er niemand langer praat over wat er in je omgaat. En dat je dan steeds verder van elkaar wegglijdt.
Pijn en oud zeer
Het is pijnlijk om niet in verbinding te zijn met je partner, om buiten het schip te vallen. Het is extreem pijnlijk voor stiefouders die moeilijke ervaringen uit hun jeugd met zich mee dragen.
Dat ze er niet bij horen
Dat ze anders zijn
Dat ze niet het lievelingetje op school of thuis waren
Die oude pijn komt in het stiefgezin heel hard weer naar boven.
Dit dilemma is een typisch gegeven voor stiefgezinnen. Het kan een troost zijn om te weten dat het erbij hoort – en dat het dus niet ligt aan jullie liefde of genegenheid. Dat het niet ligt aan jou, of die gevoelens van schaamte en schuld die ook nog eens om de hoek komen kijken.
Het is niemands schuld.
Toch drijft dit vaak een wig tussen partners. En de stevige relatie tussen hen brokkelt af.
Hoe hier mee om te gaan?
Dat leer je in mijn online training! Het insider- en outsiderschap vormt de rode draad in alle zeven modules. Meer info? Lees hier.
Of misschien wil je de training nu aanschaffen? Dat kan ook, nu met korting. Inplaats van 197 euro betaal je 149 euro. Welkom.
Comments